Het belangrijkste doel van de tbs-maatregel is het beveiligen van de maatschappij op korte en langere termijn. Om de maatschappij op korte termijn te beveiligen, verblijft de patiënt in een gesloten kliniek. De maatschappij wordt op de langere termijn beveiligd door de patiënt te behandelen. De behandeling is erop gericht om herhaling van het misdrijf in de toekomst te voorkomen.

Een tbs-maatregel wordt meestal opgelegd in combinatie met een gevangenisstraf. Een veroordeelde moet dus eerst een gevangenisstraf uitzitten en wordt pas daarna in een tbs-kliniek opgenomen voor een behandeling.

De rechter legt een tbs-maatregel op voor de duur van twee jaar. Na twee jaar oordeelt de rechter of de maatregel moet worden verlengd. Zolang de behandeling niet het gewenste effect heeft, kan de rechter de maatregel telkens met één of twee jaar verlengen. De gemiddelde behandelduur is acht tot negen jaar. Sommige patiënten komen uiteindelijk terecht op een longstay-afdeling. Dit kan betekenen dat zij niet meer terugkeren in de maatschappij.